«Exhuma ขุดหลุม ฝังความลับ» ภาพยนตร์ออคคัลต์เกาหลีที่นำศาสตร์ฮวงจุ้ยและความเชื่อพื้นบ้านสู่เวทีโลก
รูปภาพเพื่อช่วยให้เข้าใจบทความ
เมื่อความเชื่อเรื่องบรรพบุรุษกลายเป็นความระทึกในภาพยนตร์เกาหลีเรื่อง Exhuma
ภาพยนตร์เกาหลีเรื่อง «Exhuma» หรือชื่อเกาหลีว่า «파묘» (พามโย) กลายเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์สำคัญของอุตสาหกรรมภาพยนตร์เกาหลีในปี 2024 ด้วยการนำเรื่องราวเกี่ยวกับการขุดย้ายสุสาน ความเชื่อเรื่องฮวงจุ้ย และพิธีกรรมเกี่ยวกับวิญญาณมาผสมผสานกับแนวออคคัลต์ลึกลับ จนสามารถเข้าถึงผู้ชมจำนวนมากทั้งในเกาหลีใต้และต่างประเทศ
ผลงานเรื่องนี้กำกับและเขียนบทโดยจางแจฮยอน พร้อมด้วยนักแสดงแถวหน้าของเกาหลี ได้แก่ ชเวมินชิก คิมโกอึน ยูแฮจิน และอีโดฮยอน โดยเรื่องราวเริ่มต้นจากเหตุการณ์ที่ผู้เชี่ยวชาญด้านฮวงจุ้ยและผู้ประกอบพิธีต่าง ๆ ได้รับค่าจ้างจำนวนมากให้ย้ายสุสานต้องสงสัยแห่งหนึ่ง แต่การดำเนินการครั้งนี้กลับนำพวกเขาเข้าสู่เหตุการณ์เหนือธรรมชาติที่ไม่คาดคิด
สำหรับผู้ชมไทย หลายคนอาจคุ้นเคยกับแนวคิดเรื่องสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ การเคารพบรรพบุรุษ หรือความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งที่มองไม่เห็นจากวัฒนธรรมไทยอยู่แล้ว แต่ «Exhuma» นำเสนอในบริบทแบบเกาหลี ซึ่งมีรายละเอียดเฉพาะตัว เช่น ความเชื่อว่าตำแหน่งของสุสานและสภาพแวดล้อมของที่ดินอาจส่งผลต่อชีวิตของลูกหลาน แนวคิดนี้เรียกว่า “พุงซู” หรือศาสตร์ฮวงจุ้ยแบบเกาหลี
ภาพยนตร์ไม่ได้เพียงสร้างความกลัวจากสิ่งลี้ลับ แต่ใช้ความเชื่อเหล่านี้เป็นพื้นฐานในการตั้งคำถามเกี่ยวกับอดีต ความทรงจำของครอบครัว และผลกระทบจากสิ่งที่คนรุ่นก่อนทิ้งไว้ให้คนรุ่นหลัง
จากเรื่องเล่าพื้นบ้านสู่ภาพยนตร์พันล้านวิวของอารมณ์ร่วม
ความสำเร็จของ «Exhuma» ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเป็นภาพยนตร์สยองขวัญ แต่สะท้อนให้เห็นถึงพลังของการนำวัฒนธรรมท้องถิ่นมาสร้างเป็นเนื้อหาสำหรับคนหมู่มาก ภาพยนตร์เรื่องนี้กลายเป็นภาพยนตร์เกาหลีเรื่องที่ 32 ที่สามารถทำยอดผู้ชมทะลุ 10 ล้านคนในโรงภาพยนตร์ และมีจำนวนผู้ชมสะสมประมาณ 10.95 ล้านคนในเดือนเมษายน 2024
ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์เกาหลี ตัวเลขผู้ชมระดับ 10 ล้านคนถือเป็นเครื่องหมายสำคัญ เพราะสะท้อนว่าภาพยนตร์เรื่องหนึ่งสามารถก้าวข้ามกลุ่มผู้ชมเฉพาะทางและกลายเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมได้ แม้ว่าแนวออคคัลต์หรือภาพยนตร์เกี่ยวกับสิ่งเหนือธรรมชาติอาจถูกมองว่าเป็นตลาดเฉพาะ แต่ «Exhuma» สามารถสร้างความสนใจจากผู้ชมหลากหลายกลุ่ม
เหตุผลสำคัญคือภาพยนตร์เลือกใช้สิ่งที่ชาวเกาหลีคุ้นเคยอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสุสาน บรรพบุรุษ พิธีกรรม หรือความเชื่อเรื่องพลังของพื้นที่ แต่เปลี่ยนสิ่งเหล่านี้ให้กลายเป็นเรื่องเล่าที่มีโครงสร้างแบบภาพยนตร์ระทึกขวัญสากล คล้ายกับวิธีที่ภาพยนตร์ไทยบางเรื่องนำความเชื่อเรื่องผีหรือพิธีกรรมพื้นบ้านมาเล่าในรูปแบบใหม่เพื่อเข้าถึงผู้ชมยุคปัจจุบัน
ความสำเร็จนี้แสดงให้เห็นว่าความเป็นท้องถิ่นไม่ได้เป็นข้อจำกัดในการสร้างเนื้อหาสำหรับตลาดโลก ตรงกันข้าม รายละเอียดทางวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์อาจกลายเป็นจุดแข็งเมื่อถูกเล่าอย่างมีคุณภาพ
ฮวงจุ้ย มูซก และพิธีกรรมเกาหลี: ทำความเข้าใจโลกความเชื่อใน Exhuma
หัวใจของ «Exhuma» อยู่ที่การรวมตัวของตัวละคร 4 คน ซึ่งมีวิธีมองโลกแตกต่างกัน แต่ต้องร่วมมือกันแก้ปัญหาเดียวกัน ตัวละครของชเวมินชิกคือคิมซังด็อก ผู้เชี่ยวชาญด้านฮวงจุ้ยที่อ่านความหมายของผืนดิน ขณะที่คิมโกอึนรับบทอีฮวาริม หมอผีหรือมูดัง ผู้ทำหน้าที่เชื่อมโยงกับโลกของวิญญาณ
ยูแฮจินรับบทโกยองกึน ช่างทำพิธีศพที่ให้ความสำคัญกับขั้นตอนและธรรมเนียม ขณะที่อีโดฮยอนรับบทบาทยุนบงกิล ผู้ประกอบพิธีสวดคาถา ตัวละครทั้งสี่ทำให้ภาพยนตร์ไม่ได้มองเหตุการณ์ผ่านมุมเดียว แต่แสดงให้เห็นว่าความเชื่อ ประสบการณ์ และความรู้แต่ละแบบสามารถมาบรรจบกันได้
คำว่า “มูซก” หรือความเชื่อแบบชามานเกาหลี เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมพื้นบ้านที่มีมายาวนาน โดยเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมเพื่อสื่อสารกับสิ่งที่มองไม่เห็น แม้สังคมเกาหลีสมัยใหม่จะมีความเป็นเมืองและเทคโนโลยีสูง แต่ความเชื่อเหล่านี้ยังคงปรากฏอยู่ในพื้นที่ทางวัฒนธรรมและถูกนำมาสร้างสรรค์ในงานบันเทิง
สำหรับผู้ชมไทย ความแตกต่างที่น่าสนใจคือภาพยนตร์เกาหลีมักนำความเชื่อดั้งเดิมมาอยู่ร่วมกับชีวิตสมัยใหม่ เช่นเดียวกับที่ละครหรือภาพยนตร์ไทยนำเรื่องผี พิธีกรรม หรือความเชื่อเกี่ยวกับกรรมและวิญญาณมาปรับใช้กับเรื่องราวร่วมสมัย
สิ่งที่ Exhuma สะท้อนต่อประเทศไทยและอุตสาหกรรมบันเทิงไทย
ความสำเร็จของ «Exhuma» เป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจสำหรับประเทศไทย เพราะแสดงให้เห็นว่าความเชื่อและวัฒนธรรมท้องถิ่นสามารถพัฒนาเป็นเนื้อหาที่มีศักยภาพในตลาดระหว่างประเทศได้ หากมีการนำเสนอผ่านมุมมองที่ทันสมัย
ประเทศไทยมีต้นทุนทางวัฒนธรรมจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องความเชื่อเกี่ยวกับผี พิธีกรรม วัด สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ หรือเรื่องเล่าพื้นบ้าน ภาพยนตร์ไทยหลายเรื่องเคยประสบความสำเร็จจากการนำองค์ประกอบเหล่านี้มาใช้ แต่กรณีของ «Exhuma» แสดงให้เห็นอีกระดับหนึ่ง คือการนำความเชื่อมาเป็นแกนกลางของเรื่อง ไม่ใช่เพียงเป็นองค์ประกอบประกอบฉาก
ในตลาดไทย ภาพยนตร์และซีรีส์เกาหลีได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากผู้ชมทั่วไปและกลุ่มแฟนคลับคอนเทนต์เกาหลี การที่ภาพยนตร์เกาหลีสามารถนำแนวคิดที่มีรากฐานเฉพาะในประเทศตัวเองไปสู่ผู้ชมต่างชาติได้ อาจเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้ผลิตไทยมองเห็นโอกาสในการพัฒนาเรื่องราวจากวัฒนธรรมไทยสู่ตลาดโลก
อย่างไรก็ตาม การนำเสนอวัฒนธรรมสู่ต่างประเทศจำเป็นต้องสร้างสมดุลระหว่างความเข้าใจง่ายและความถูกต้องทางวัฒนธรรม «Exhuma» ไม่ได้อธิบายทุกอย่างในแบบสารคดี แต่ใช้ความลึกลับของความเชื่อเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ชมภาพยนตร์ นี่เป็นแนวทางที่อุตสาหกรรมไทยสามารถศึกษาได้ในการสร้างเนื้อหาที่มีเอกลักษณ์แต่ยังเข้าถึงผู้ชมต่างชาติ
สำหรับบริษัทไทย ผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ และแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง ความสำเร็จของภาพยนตร์เกาหลีแนวนี้ยังสะท้อนแนวโน้มตลาดเอเชียที่ผู้ชมสนใจเรื่องราวท้องถิ่นมากขึ้น ไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องที่เล่าตามสูตรฮอลลีวูดเสมอไป แต่ต้องมีมุมมองเฉพาะและคุณภาพในการผลิต
เกาหลีใช้วัฒนธรรมเป็นพลังส่งออก จาก K-pop ถึงภาพยนตร์แนวความเชื่อ
ความสำเร็จของ «Exhuma» เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่กระแสเกาหลี หรือฮันรยู ยังคงขยายตัวไปทั่วโลก ก่อนหน้านี้ K-pop ซีรีส์เกาหลี และภาพยนตร์เกาหลีจำนวนมากได้สร้างฐานผู้ชมระดับนานาชาติ เมื่อผู้ชมทั่วโลกเริ่มสนใจเกาหลีมากขึ้น เนื้อหาประเภทอื่น ๆ ที่สะท้อนสังคมและวัฒนธรรมเกาหลีก็มีโอกาสได้รับความสนใจตามไปด้วย
จุดเด่นของภาพยนตร์เรื่องนี้คือไม่ได้พยายามทำให้ความเป็นเกาหลีหายไปเพื่อเอาใจตลาดโลก แต่กลับใช้ความแตกต่างเป็นจุดขาย แนวคิดเกี่ยวกับสุสาน ฮวงจุ้ย และพิธีกรรมอาจไม่ใช่สิ่งที่ผู้ชมต่างชาติคุ้นเคย แต่ความแปลกใหม่กลับกลายเป็นแรงดึงดูด
แนวทางนี้แตกต่างจากการสร้างภาพยนตร์ที่พยายามเล่าเรื่องแบบสากลจนสูญเสียเอกลักษณ์ท้องถิ่น เพราะในยุคที่ผู้ชมสามารถเข้าถึงคอนเทนต์จากทั่วโลก ความโดดเด่นทางวัฒนธรรมกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการแข่งขัน
ทำไม Exhuma ยังคงน่าสนใจสำหรับผู้ชมไทย
แม้ «Exhuma» จะเป็นภาพยนตร์ที่สร้างจากบริบทเกาหลี แต่แก่นของเรื่องเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างคนรุ่นก่อนและคนรุ่นหลัง ความกลัวต่อสิ่งที่อธิบายไม่ได้ และความพยายามของมนุษย์ในการเข้าใจโลกที่มองไม่เห็น เป็นประเด็นที่ผู้ชมหลายวัฒนธรรมสามารถเข้าถึงได้
สำหรับผู้ชมไทย ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นโอกาสในการมองเห็นวัฒนธรรมเกาหลีในมุมที่แตกต่างจากภาพลักษณ์ด้าน K-pop หรืออาหารเกาหลี เพราะเผยให้เห็นรากความเชื่อและประวัติศาสตร์ทางสังคมที่อยู่เบื้องหลังประเทศที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
«Exhuma» จึงไม่ได้เป็นเพียงภาพยนตร์สยองขวัญเกี่ยวกับสุสาน แต่เป็นตัวอย่างของการที่วัฒนธรรมท้องถิ่นสามารถถูกนำมาสร้างเป็นเรื่องราวระดับโลกได้ เมื่อผสมผสานระหว่างความเข้าใจในรากเหง้า การเล่าเรื่องที่แข็งแรง และรูปแบบภาพยนตร์ที่เข้าถึงผู้ชมยุคใหม่
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น