รูปภาพเพื่อช่วยให้เข้าใจบทความ
ศิลปินผู้เปิดพื้นที่ใหม่ให้ภาพเคลื่อนไหว
นัมจุน ไพค์ ศิลปิน นักประพันธ์เพลง และศิลปินอาวองการ์ดชาวเกาหลี ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางในฐานะ “ผู้ให้กำเนิดวิดีโออาร์ต” จากการนำโทรทัศน์ ภาพเคลื่อนไหว ดนตรี และเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์มาพัฒนาเป็นภาษาทางศิลปะแบบใหม่ เขาเกิดเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 1932 ที่ย่านซอรินดง กรุงโซล และเสียชีวิตด้วยโรคชราเมื่อวันที่ 29 มกราคม 2006 ที่บ้านพักในไมอามี สหรัฐอเมริกา
ไพค์เป็นบุตรคนสุดท้องในครอบครัวที่มีบุตร 5 คน เติบโตในย่านชางชินดง และเริ่มเรียนเปียโนกับชินแจด็อก รวมถึงศึกษาการประพันธ์เพลงกับอีกอนอูและคิมซุนนัม ชีวิตของเขาเคลื่อนผ่านหลายประเทศตั้งแต่วัยหนุ่ม โดยเคยศึกษาในฮ่องกง ก่อนย้ายไปญี่ปุ่นพร้อมครอบครัวระหว่างสงครามเกาหลีในปี 1951
จากโตเกียวสู่เยอรมนี เส้นทางศึกษาดนตรีและปรัชญา
ในปี 1952 ไพค์เข้าศึกษาด้านสุนทรียศาสตร์และประวัติศาสตร์ศิลป์ที่มหาวิทยาลัยโตเกียว พร้อมทุ่มเทให้กับดนตรีและปรัชญา วิทยานิพนธ์จบการศึกษาของเขาในปี 1956 ว่าด้วยการศึกษาอาร์โนลด์ เชินแบร์ก คีตกวีผู้มีบทบาทสำคัญต่อดนตรีสมัยใหม่
ต่อมาเขาเดินทางไปศึกษาที่เยอรมนี เรียนทั้งสถาปัตยกรรมตะวันตกและการประพันธ์เพลงในมหาวิทยาลัยมิวนิกและมหาวิทยาลัยโคโลญ ก่อนย้ายไปวิทยาลัยดนตรีไฟรบวร์ก จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1958 เมื่อเขาพบจอห์น เคจ ที่ค่ายดนตรีฤดูร้อนดาร์มชตัดท์ แนวคิดเรื่องเสรีภาพและการท้าทายขนบทางดนตรีของเคจกลายเป็นแรงบันดาลใจอย่างยิ่งต่อผลงานของไพค์
การแสดงที่สั่นคลอนกฎของดนตรี
ไพค์เริ่มสร้างชื่อจากการแสดงที่จงใจทำลายความคาดหวังของผู้ชม ในปี 1959 เขาผสมผสานคอลลาจทางดนตรีเข้ากับการทำลายเปียโนในงานที่อุทิศให้จอห์น เคจ ผลงานอื่นของเขามีทั้ง “ไวโอลินโซโล” ซึ่งจบลงด้วยการฟาดไวโอลินจนแตก การตัดเนกไทของเคจระหว่างการแสดง และ “เซนเพื่อศีรษะ” ที่ใช้ศีรษะกับเนกไทชุบหมึกสร้างร่องรอยบนม้วนกระดาษ
เมื่อเข้าร่วมกลุ่มฟลักซัสในปี 1962 เขาทำงานร่วมกับศิลปินอย่างจอร์จ มาซิวนัสและโยเซฟ บอยส์ ผ่านกิจกรรม ดนตรีทดลอง และศิลปะการแสดงที่ท้าทายกรอบเดิม สื่อเยอรมันถึงกับเรียกเขาว่า “ผู้ก่อการร้ายทางวัฒนธรรมจากตะวันออก” ขณะเดียวกัน ไพค์ยังเข้าออกสตูดิโอดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ของสถานี WDR ในโคโลญ เพื่อศึกษาด้านอิเล็กทรอนิกส์และสำรวจว่าโทรทัศน์จะเปลี่ยนจากเครื่องรับสัญญาณในบ้านมาเป็นสื่อศิลปะได้อย่างไร
โทรทัศน์ทดลอง 13 เครื่องกับจุดเริ่มต้นของวิดีโออาร์ต
นิทรรศการเดี่ยวครั้งแรก “Exposition of Music – Electronic Television” ที่แกลเลอรีพาร์นาส เมืองวุพเพอร์ทาล ในปี 1963 นำโทรทัศน์ทดลอง 13 เครื่องมาใช้แปลงเสียงให้เป็นภาพ ถือเป็นหนึ่งในต้นทางสำคัญของวิดีโออาร์ต ภายในพื้นที่เดียวกันยังมีงานติดตั้งทางดนตรี วัตถุที่ถูกทำลาย และผลงานที่เปิดให้ผู้ชมมีส่วนร่วม โดยไพค์จัดองค์ประกอบทั้งหมดผ่านแนวคิดเรื่องความพร้อมกัน การมีส่วนร่วม และการเชื่อมต่ออย่างอิสระ
ปีถัดมาเขาสร้าง “Robot K-456” หุ่นยนต์รูปร่างคล้ายมนุษย์ที่เดินและขับถ่ายได้ ก่อนย้ายไปนิวยอร์ก ในปี 1965 เขาใช้กล้องพกพาโซนี พอร์ตาแพ็ก บันทึกภาพสมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6 ระหว่างเสด็จเยือนนครนิวยอร์ก แล้วนำภาพไปฉายที่คาเฟ่ อะ โก โก ในวันเดียวกัน เหตุการณ์นี้ได้รับการบันทึกว่าเป็นหมุดหมายอย่างเป็นทางการของวิดีโออาร์ต ควบคู่กับนิทรรศการของเขาในปี 1963
ไพค์ยังร่วมงานอย่างต่อเนื่องกับชาร์ล็อต มัวร์แมน นักเชลโลชาวอเมริกัน โดยผสานดนตรีเข้ากับภาพวิดีโอและศิลปะการแสดง การแสดง “Opera Sextronique” ในปี 1967 ซึ่งมัวร์แมนเปลือยกายเล่นเชลโล นำไปสู่การจับกุมและกระแสถกเถียงในสังคม ส่วน “TV Bra for Living Sculpture” ในปี 1969 ให้เธอสวมเสื้อชั้นในที่ประกอบจากจอโทรทัศน์ขนาดเล็กน้ำหนักรวม 3 กิโลกรัม และในการแสดงวันที่ 20 กรกฎาคม จอเหล่านั้นถ่ายทอดภาพภารกิจอะพอลโล 11 ลงจอดบนดวงจันทร์
จากงานติดตั้งสู่งานศิลปะผ่านดาวเทียม
ในปี 1969 ไพค์ร่วมกับวิศวกรชูยะ อาเบะ พัฒนาเครื่องสังเคราะห์วิดีโอสำหรับผสมภาพ จากนั้นจึงขยายวิดีโอออกสู่พื้นที่ติดตั้ง ผลงานสำคัญตั้งแต่ปี 1974 ได้แก่ “TV Buddha” ซึ่งวางภาพแทนของความสงบนิ่งทางจิตวิญญาณไว้ต่อหน้าเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์ “TV Fish” ที่จัดวางโทรทัศน์ 24 เครื่องร่วมกับตู้ปลา “TV Garden” ที่เชื่อมพืชพรรณเข้ากับภาพวิดีโอ และ “Moon Is the Oldest TV” ซึ่งสร้างดวงจันทร์จำลองบนจอ 13 เครื่อง ผลงานเหล่านี้สะท้อนความพยายามหลอมรวมธรรมชาติกับเทคโนโลยีเข้าด้วยกัน
กลางทศวรรษ 1970 เขาเริ่มเผยแพร่งานวิดีโอผ่านสถานีโทรทัศน์ WNET ในนิวยอร์กและ WGBH ในบอสตัน ก่อนยกระดับเวทีศิลปะไปสู่เครือข่ายสื่อสารระดับโลกในวันที่ 1 มกราคม 1984 ด้วย “Good Morning, Mr. Orwell” รายการถ่ายทอดสดผ่านดาวเทียมที่เชื่อมนิวยอร์กกับศูนย์ปงปิดูในปารีส รวมทั้งซานฟรานซิสโกและกรุงโซล
ศิลปินและนักคิดที่ร่วมรายการมีทั้งจอห์น เคจ โยเซฟ บอยส์ ลอรี แอนเดอร์สัน ปีเตอร์ กาเบรียล แอลเลน กินส์เบิร์ก และอีฟ มงต็อง ยอดผู้ชมทั่วโลกรวมการออกอากาศซ้ำอยู่ที่ 25 ล้านคน งานชิ้นนี้เป็นการโต้แย้งภาพอนาคตอันมืดมนในนวนิยาย “1984” ของจอร์จ ออร์เวลล์ และต่อยอดไปสู่งาน “Bye Bye Kipling” กับ “Wrap Around the World”
ศิลปินเกาหลีบนเวทีศิลปะโลก
หนึ่งในผลงานขนาดใหญ่ที่สุดของไพค์คือ “The More, The Better” ซึ่งติดตั้งที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยแห่งชาติเกาหลีในปี 1988 ตัวงานเป็นหอคอยสูง 18.5 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 7.5 เมตร หนัก 16 ตัน และประกอบจากโทรทัศน์ 1,003 เครื่อง ต่อมาในปี 1992 นิทรรศการ “Video Time, Video Space” ที่พิพิธภัณฑ์สาขาควาชอนมีผู้เข้าชมรวม 200,000 คน โดยนำเสนอ “My Faust” ชุดผลงาน 13 ชิ้นที่ครอบคลุมหัวข้อเกษตรกรรม สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และอัตชีวประวัติ
ปี 1993 ไพค์กับฮันส์ ฮาเคอเป็นตัวแทนศิลปินประจำพาวิลเลียนเยอรมนีในเวนิสเบียนนาเล และได้รับรางวัลสิงโตทองคำประเภทพาวิลเลียนแห่งชาติ เขานำเสนอหุ่นยนต์วิดีโอที่อาศัยวัฒนธรรมชนเผ่าเร่ร่อนในยูเรเชียตอนเหนือเป็นฐานความคิด เช่น “The Rehabilitation of Genghis Khan” “Marco Polo” และผลงานที่เชื่อมโยงกับกษัตริย์ทันกุนในตำนานเกาหลี
ในปี 1995 เขามีส่วนร่วมกับการก่อตั้งควังจูเบียนนาเลและนิทรรศการ “INFO Art” รวมทั้งมีบทบาทสำคัญต่อการจัดตั้งพาวิลเลียนเกาหลีในเวนิสเบียนนาเล ปีเดียวกันนั้นเขายังสร้าง “Electronic Superhighway: Continental U.S., Alaska, Hawaii” จากจอโทรทัศน์ 313 เครื่อง ร่วมกับแสงนีออนและโครงสร้างเหล็ก
แม้ล้มป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมองในปี 1996 ไพค์ยังคงทำงานต่อไป นิทรรศการย้อนหลังครั้งใหญ่ “The Worlds of Nam June Paik” ที่พิพิธภัณฑ์กุกเกนไฮม์ นิวยอร์ก ในปี 2000 นำเสนอ “Jacob’s Ladder” และ “Three Elements” ซึ่งเปิดพรมแดนใหม่ให้ศิลปะเลเซอร์ งานของเขาหลอมรวมพุทธนิกายเซน ความเชื่อแบบชาแมน คัมภีร์อี้จิง และลัทธิเต๋า เข้ากับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อสร้างโลกศิลปะที่ทั้งร่วมสมัยและมองไปข้างหน้า
ตลอดชีวิต ไพค์ได้รับรางวัลสำคัญหลายรายการ ทั้งรางวัลวัฒนธรรมเอเชียฟุกุโอกะ รางวัลโฮอัมสาขาศิลปะ และรางวัลเกียวโต รวมถึงเครื่องราชอิสริยาภรณ์วัฒนธรรมชั้นมงกุฎทองคำของเกาหลีใต้ในปี 2000 หลังเสียชีวิต อัฐิของเขาถูกแบ่งบรรจุไว้ในกรุงโซล นิวยอร์ก และเยอรมนี ทิ้งมรดกของศิลปินชาวเกาหลีผู้เปลี่ยนโทรทัศน์จากสื่อมวลชนให้กลายเป็นวัสดุสำคัญของศิลปะร่วมสมัย
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น