รูปภาพเพื่อช่วยให้เข้าใจบทความ
จากเปียงยางสู่โรงเรียนดนตรีโตเกียว
ยุนชิมด็อก นักร้องและนักแสดงในยุคที่เกาหลีอยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น เกิดเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 1897 ที่เปียงยาง ก่อนย้ายไปเติบโตในจินนัมโพ เธอมีนามปากกาว่า ซูซอน และเป็นบุตรสาวคนที่สองในครอบครัวที่มีลูก 4 คน บิดาค้าขายผัก ส่วนมารดาทำงานในโรงพยาบาลของแพทย์หญิงชาวอเมริกัน ครอบครัวนับถือศาสนาคริสต์อย่างเคร่งครัด ทำให้เธอได้สัมผัสทั้งการศึกษาสมัยใหม่และดนตรีผ่านโรงเรียนกับโบสถ์ตั้งแต่วัยเยาว์
หลังสำเร็จหลักสูตรครูจากโรงเรียนสตรีในกรุงคยองซอง หรือกรุงโซลในปัจจุบัน ยุนชิมด็อกเคยทำงานเป็นครูประถมที่วอนจู จังหวัดคังวอน ราวหนึ่งปี ก่อนรับทุนรัฐบาลไปศึกษาต่อที่ญี่ปุ่น เธอเรียนผ่านสถาบันอาโอยามะกาคุอิน และเข้าเรียนสาขาขับร้องที่โรงเรียนดนตรีโตเกียวในฐานะนักเรียนชาวเกาหลีคนแรกของสถาบัน จบการศึกษาในปี 1922 และทำงานเป็นผู้ช่วยต่ออีกหนึ่งปี นอกจากดูแลตนเองแล้ว เธอยังใช้เงินค่าเล่าเรียนสนับสนุนน้องสาวและน้องชายให้เดินทางไปศึกษาดนตรีในสหรัฐฯ
โซปราโนหญิงคนแรกบนเวทีเกาหลี
ระหว่างศึกษาในญี่ปุ่น ยุนชิมด็อกเข้าร่วมการแสดงตระเวนทั่วเกาหลีของกลุ่มนักเรียนเกาหลีในปี 1921 โดยร้องเดี่ยวช่วงพักละคร ฮงนันพาเป็นผู้ชักชวนเธอเข้าสู่คณะ ส่วนผู้กำกับการแสดงคือคิมอูจิน นักเขียนบทละครซึ่งต่อมากลายเป็นบุคคลสำคัญในเรื่องราวชีวิตของเธอ
เมื่อกลับเกาหลีในเดือนมิถุนายน 1923 ยุนชิมด็อกเปิดการแสดงเดี่ยวที่หอประชุมเยาวชนกลางย่านจงโน กรุงโซล และเริ่มต้นอาชีพนักร้องอย่างเต็มตัว ในช่วงที่ดนตรีตะวันตกยังเป็นเรื่องใหม่และผู้ผ่านการฝึกขับร้องอย่างเป็นระบบมีไม่มาก น้ำเสียงทรงพลังและบุคลิกโดดเด่นทำให้เธอได้รับการยอมรับในฐานะโซปราโนหญิงคนแรกของเกาหลี และปรากฏตัวในรายการคอนเสิร์ตสำคัญอย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตาม รายได้จากการแสดงดนตรีคลาสสิกในเวลานั้นแทบครอบคลุมเพียงค่าเดินทาง ขณะที่ยุนชิมด็อกต้องรับผิดชอบค่าเลี้ยงดูพ่อแม่และค่าเรียนของน้องๆ เธอจึงทำงานเป็นอาจารย์ ออกรายการของสถานีวิทยุกระจายเสียงคยองซอง และขยายไปสู่เพลงกึ่งคลาสสิกกับเพลงสมัยนิยม แม้ใฝ่ฝันเป็นนักร้องโอเปราระดับใหญ่ก็ตาม
เธอยังรับบทนำให้คณะละครโทวอลฮเว ในยุคที่สังคมมีอคติต่อนักแสดงหญิงอย่างรุนแรง แต่ผลงานการแสดงกลับถูกวิจารณ์และไม่ประสบความสำเร็จ ต่อมายุนชิมด็อกเผชิญทั้งข่าวลือเรื่องการแต่งงาน ความสัมพันธ์กับชายหลายคน และข้อกล่าวหาที่ไม่มีหลักฐาน จนต้องหลบไปฮาร์บิน ก่อนเดินทางกลับเกาหลีเมื่อทราบข่าวการเสียชีวิตของพี่เขย
24 บทเพลงและ สรรเสริญความตาย
เพื่อหาเงินเป็นค่าเล่าเรียนให้น้องสาว ยุนชิมด็อกทำสัญญากับบริษัทนิตโตเรคคอร์ดในนครโอซากาเมื่อปี 1925 ปีถัดมาเธอเดินทางไปญี่ปุ่นเพื่อส่งน้องสาวไปศึกษาต่อ และบันทึกเสียงเพลงให้บริษัททั้งหมด 24 เพลง การหันมาร้องเพลงสมัยนิยมเพื่อเลี้ยงชีพทำให้เธอฝากผลงานสำคัญคือ ซาอึยชันมี หรือ สรรเสริญความตาย ซึ่งยังคงเป็นที่รู้จักมาจนถึงปัจจุบัน
วันที่ 3 สิงหาคม 1926 ยุนชิมด็อกขึ้นเรือโดยสารโทคุจูมารุซึ่งมุ่งหน้าไปยังปูซานพร้อมกับคิมอูจิน ทั้งคู่หายตัวไประหว่างเรือแล่นผ่านช่องแคบเกาหลี และมีการบันทึกว่าเธอสูญหายในวันที่ 4 สิงหาคม การตรวจรายชื่อผู้โดยสารพบว่าคิมซูซานและยุนซูซอน ซึ่งเป็นนามแฝงของทั้งสองคน ไม่อยู่บนเรือแล้ว
ปริศนาที่ยังไม่มีข้อยุติ
สารานุกรมวัฒนธรรมเกาหลีอธิบายว่า ความรักระหว่างยุนชิมด็อกกับคิมอูจินซึ่งมีภรรยาแล้วทำให้ทั้งคู่ตกอยู่ในสถานการณ์กดดัน และจบชีวิตร่วมกันในทะเล อย่างไรก็ตาม ไม่มีพยานเห็นเหตุการณ์และไม่พบจดหมายลาตาย คนรู้จักของทั้งสองบางส่วนปฏิเสธว่าไม่ได้มีความสัมพันธ์เชิงชู้สาว ขณะที่นักเขียนโจมยองฮีระบุว่ารายงานดังกล่าวเป็นเพียงข่าวลือที่ไม่ควรค่าแก่การกล่าวถึง
หนังสือพิมพ์และนิตยสารเกาหลีในเวลานั้นรายงานอย่างครึกโครมว่าทั้งคู่กอดกันกระโดดลงทะเล และเรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็นการฆ่าตัวตายร่วมกันครั้งแรกของเกาหลี แต่เรื่องที่ว่าทั้งสองเป็นคู่รักเพิ่งถูกกล่าวถึงอย่างแพร่หลายหลังการหายตัวไป เมื่อไม่มีทั้งพยานและหลักฐาน สาเหตุที่แท้จริงจึงไม่เคยได้รับการพิสูจน์ นอกจากข้อสันนิษฐานเรื่องการฆ่าตัวตาย ยังมีทฤษฎีอุบัติเหตุ การถูกชาวญี่ปุ่นสังหาร และการจัดฉากการตายเพื่อหลบหนีไปใช้ชีวิตที่อื่น
ครั้งหนึ่งมีข่าวลือว่าทั้งคู่เปิดร้านขายเครื่องดนตรีอยู่ในกรุงโรม ถึงขั้นมีการรายงานชื่อร้านและพื้นที่ตั้ง ครอบครัวของคิมอูจินจึงขอให้รัฐบาลอาณานิคมตรวจสอบผ่านสถานทูต ก่อนจะได้รับคำยืนยันอย่างเป็นทางการว่าเรื่องดังกล่าวไม่เป็นความจริง กระแสสนใจต่อการหายตัวไป ประกอบกับชีวิตอันน่าเศร้าของยุนชิมด็อก ส่งให้เพลง สรรเสริญความตาย มียอดจำหน่ายสูงและกลายเป็นปรากฏการณ์ในสังคม
เรื่องราวที่ถูกเล่าซ้ำผ่านจอและเวที
ชีวิตของยุนชิมด็อกได้รับการสร้างใหม่ในสื่อหลายแขนง ภาพยนตร์ ยุนชิมด็อก ออกฉายในปี 1969 โดยมีมุนฮีแสดงนำ ตามด้วย สรรเสริญความตาย ในปี 1991 นำแสดงโดยจางมีฮี ส่วนซีรีส์ชื่อเดียวกันของสถานี SBS ในปี 2018 ชินฮเยซอนรับบทเป็นยุนชิมด็อก และเธอยังปรากฏเป็นตัวละครในซีรีส์ Pachinko ของ Apple TV ตอนที่ 4 ในฤดูกาลแรกเมื่อปี 2022
ละครเพลง สรรเสริญความตาย ถูกนำกลับมาแสดงหลายครั้งระหว่างปี 2013-2022 พร้อมนักแสดงหญิงหลายรุ่น ขณะที่ละครเวที เรือข้ามฟากกวานบู เปิดการแสดงในปี 2016 และ 2021 ความทรงจำเกี่ยวกับยุนชิมด็อกจึงไม่ได้หยุดอยู่ที่สถานะโซปราโนหญิงคนแรกของเกาหลี แต่ยังครอบคลุมภาพศิลปินผู้เดินทางระหว่างดนตรีคลาสสิก วิทยุ ละคร และเพลงสมัยนิยม ตลอดจนปริศนาการหายตัวที่ยังไม่มีคำตอบแน่ชัด
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น